Lò gạch Mang Thít Vĩnh Long là dấu ấn văn hóa của miền Tây sông nước, gắn liền với dòng Cổ Chiên hiền hòa. Những mái lò đỏ rực, phủ rêu phong theo năm tháng, tạo nên cảnh quan độc đáo hiếm có. Nơi đây lưu giữ ký ức làng nghề trăm năm và đang chuyển mình thành điểm đến du lịch hấp dẫn nay.
Giới thiệu lò gạch Mang Thít Vĩnh Long
Lò gạch Mang Thít nằm trên địa bàn các xã Nhơn Phú, Mỹ Phước, Mỹ An, An Phước, Hòa Tịnh thuộc huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long. Khu vực này trải dài dọc theo sông Cổ Chiên, sông Mang Thít và kênh Thầy Cai với chiều dài hơn 30km, tạo nên một quần thể lò gạch – gốm quy mô lớn bậc nhất Đồng bằng sông Cửu Long.
Với lịch sử hình thành hơn 100 năm, Mang Thít được người dân địa phương và giới nghiên cứu gọi bằng nhiều tên như “Vương quốc gạch ngói”, “Vương quốc lò gạch” hay “Vương quốc đỏ”. Những mái lò hình vòm, những hàng gạch đỏ au nhuốm màu thời gian đã trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng của vùng đất này.
Trải nghiệm tham quan lò gạch Mang Thít
Du khách có thể khám phá lò gạch Mang Thít bằng nhiều hình thức khác nhau. Đạp xe dọc theo bờ sông Cổ Chiên, sông Mang Thít hay kênh Thầy Cai mang lại cảm giác chậm rãi, giúp cảm nhận rõ nét nhịp sống làng quê và vẻ đẹp trầm mặc của những lò gạch cổ.
Vào mùa cao điểm nung gạch, khói trắng bốc lên từ các mái lò tạo nên khung cảnh huyền ảo, gợi nhớ thời kỳ hoàng kim của làng nghề. Bên trong lò, không gian mái vòm cao, ánh sáng hắt qua cửa lò mang lại trải nghiệm thị giác độc đáo, rất được giới nhiếp ảnh yêu thích.
Đặc trưng kiến trúc và kỹ thuật lò gạch Mang Thít
Mỗi lò gạch Mang Thít có chiều cao trung bình khoảng 10–12m, được xây dựng hoàn toàn bằng gạch thẻ theo hình tròn, mái vòm cao vút. Cấu trúc lò mang tính khoa học cao, giúp giữ nhiệt ổn định trong suốt quá trình nung.
Quy trình sản xuất gạch truyền thống khá công phu. Một mẻ gạch thường trải qua nhiều công đoạn:
- Tải và xếp gạch vào lò trong khoảng 5 ngày
- Nung liên tục bằng trấu từ 12–15 ngày
- Đóng cửa lò, chờ gạch nguội từ 7–10 ngày
Sau hơn một tháng, mỗi lò cho ra đời khoảng 100.000–120.000 viên gạch đỏ đạt chuẩn. Người thợ phải canh lửa liên tục, điều chỉnh nhiệt độ chính xác để gạch chín đều, không nứt vỡ. Vật liệu trát bên trong lò không sử dụng xi măng mà là hỗn hợp đất mùn trộn cát, giúp lò chịu nhiệt tốt và bền theo thời gian.
Giá trị văn hóa và di sản đương đại Mang Thít
Lò gạch Mang Thít được xem là di sản về phương thức sản xuất và công cụ sản xuất truyền thống, phản ánh rõ nét lịch sử sinh kế của cư dân ven sông miền Tây. Đây là kết quả của sự thích nghi giữa con người với hệ sinh thái sông nước, tận dụng phù sa để tạo ra sản phẩm phục vụ đời sống.
Nhận thức được giá trị đặc biệt này, tỉnh Vĩnh Long đã xây dựng Đề án Di sản đương đại Mang Thít, hướng đến bảo tồn nguyên trạng hệ thống lò gạch, nhà xưởng và không gian làng nghề. Đề án đặt mục tiêu phát triển Mang Thít trở thành vùng di sản đương đại có giá trị quốc tế, phù hợp với chiến lược phát triển bền vững kinh tế – xã hội và định hướng đề cử UNESCO trong tương lai.
Chuyển đổi từ làng nghề sang điểm đến du lịch Vĩnh Long
Từ một vùng sản xuất đơn chức năng, “Vương quốc lò gạch” đang từng bước chuyển đổi sang mô hình đa chức năng. Nhiều lò gạch được định hướng khai thác làm bảo tàng gốm, không gian trưng bày nghệ thuật, quán cà phê, homestay, nhà hàng và khu trải nghiệm văn hóa.
Công viên nghệ thuật gốm đỏ Vĩnh Long là một trong những điểm nhấn, góp phần quảng bá hình ảnh làng nghề và tạo sản phẩm du lịch đặc trưng. Du khách đến đây có thể tham quan kiến trúc lò gạch, tìm hiểu quy trình nung gạch, nghe kể chuyện làng nghề và chụp ảnh giữa khung cảnh cổ kính phủ rêu phong.
Lò gạch Mang Thít Vĩnh Long là minh chứng sống động cho một làng nghề truyền thống từng hưng thịnh, đang bước vào giai đoạn chuyển mình đầy tiềm năng. Những mái lò đỏ rực bên dòng sông hiền hòa, những viên gạch nhuốm màu thời gian và câu chuyện về bàn tay người thợ đã tạo nên một di sản đương đại độc đáo của miền Tây.
Xem thêm:
Chùa Phật Ngọc Xá Lợi Vĩnh Long với không gian và kiến trúc độc đáo
Khu du lịch sinh thái Vinh Sang Vĩnh Long cùng Thuý Liễu
Cầu Mỹ Thuận Vĩnh Long nổi bật với biểu tượng của miền Tây
